Yaralı, acil bir tehlike yoksa olay yerinde taşınmaz; taşıma ancak yangın, patlama veya akan trafik gibi bir risk varsa ya da profesyonel yardım ulaşamıyorsa yapılır. Yöntem, yardımcı sayısına ve yaralının durumuna göre seçilir: tek kişiyle sürükleme, kucakta veya sırtta taşıma; iki kişiyle beşik ya da önlü arkalı taşıma; ağır yaralılarda ise sedyeyle taşıma tercih edilir.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Yaralı taşıma neden ve ne zaman gerekir?
İlk yardımda temel kural, yaralıyı gereksiz yere hareket ettirmemektir. Özellikle trafik kazalarında omurga yaralanması olabileceği için yaralı, sağlık ekipleri gelene kadar bulunduğu yerde tutulur. Ancak araçta yangın riski, akan trafik, patlama ya da çökme tehlikesi gibi durumlarda yaralıyı güvenli bir alana almak hayat kurtarabilir. Bu videoda Sürücü TV, İlk Yardım Bilgisi dersinin yaralıları taşıma yöntemleri konusunu üç başlıkta özetliyor.
Taşımaya başlamadan önce kendi güvenliğinizi sağlamalı, 112'yi aramalı ve yaralının bilinç, solunum ve kanama durumunu kısaca değerlendirmelisiniz. Taşıma sırasında baş, boyun ve gövde mümkün olduğunca aynı eksende tutulmalıdır.
Tek kişi ile taşıma yöntemleri
Videonun 00:17 bölümünde tek kişiyle yapılabilecek taşıma teknikleri anlatılıyor. Tek başınıza olduğunuzda başlıca seçenekler şunlardır:
- Sürükleme yöntemi: Yaralı koltuk altlarından, ayak bileklerinden ya da altına serilen bir battaniye yardımıyla sürüklenir. Vücudun uzun ekseni boyunca çekmek omurgayı daha az zorlar.
- Rautek manevrası: Omurga yaralanması şüphesi olan ve araç içinden acilen çıkarılması gereken kazazedeyi baş-boyun-gövde eksenini koruyarak çıkarmak için kullanılır.
- Kucakta taşıma: Çocuklar ve hafif yapılı kişiler için uygundur.
- Sırtta taşıma: Bilinci açık ve tutunabilen yaralılarda tercih edilir.
- Destek vererek yürütme: Yürüyebilen hafif yaralılarda, yaralının bir kolu yardımcının omzuna alınır.
İki kişi ile taşıma
Videonun 01:09 bölümünde iki yardımcıyla yapılan taşımalar gösteriliyor. İki kişi olunca yük paylaşılır ve yaralı daha dengeli taşınır.
- Beşik yöntemi: Yardımcılar ellerini birbirine kenetleyerek bir oturak oluşturur; bilinci açık ve tutunabilen yaralılar için uygundur.
- Önlü arkalı taşıma: Yardımcılardan biri yaralıyı koltuk altlarından, diğeri dizlerinin altından kavrar; dar alanlarda işe yarar.
Sedye ile taşıma yöntemi
01:33'ten itibaren anlatılan sedyeyle taşıma, uzun mesafede ve ağır yaralılarda en güvenli yoldur. Sedye yoksa battaniye, kapı ya da sağlam bir tahta ile geçici sedye hazırlanabilir. Yaralı sedyeye birden fazla kişiyle, vücut ekseni bozulmadan yerleştirilir ve kaymaması için sabitlenir. Düz zeminde genellikle yaralının ayakları önde taşınır; böylece arkadaki yardımcı yaralının yüzünü görerek durumunu izleyebilir. Yardımcıların adımlarını uyumlu atması sarsıntıyı azaltır.
Sınavda nasıl sorulur?
- Araç içindeki omurga yaralanması şüpheli kazazedeyi çıkarmak için kullanılan yöntem (Rautek manevrası) sık sorulan konulardandır.
- Bilinci açık yaralı için beşik yöntemi, uzun mesafe ve ağır yaralı için sedye doğru seçenek olarak karşınıza çıkar.
- Soru köküne dikkat edin: ortamda tehlike yoksa doğru cevap çoğunlukla yaralıyı yerinden oynatmamaktır.
Sık yapılan hatalar
- Acil tehlike olmadığı hâlde yaralıyı araçtan çıkarmaya çalışmak.
- Taşıma sırasında başın öne ya da yana düşmesine izin vermek.
- Kanamayı durdurmadan veya kırığı tespit etmeden yaralıyı taşımak.
- Tek başına ağır bir yaralıyı kaldırmaya çalışıp hem kendini hem yaralıyı riske atmak.
Bu sayfa eğitim amaçlıdır; uygulamalı ve sertifikalı ilk yardım eğitiminin yerini tutmaz.