Gabari, bir aracın yüklü veya yüksüz haldeyken sahip olabileceği en fazla genişlik, yükseklik ve uzunluk ölçüleridir. Araçlar gabariyi ve izin verilen azami ağırlığı aşmayacak, yükü düşmeyecek, dökülmeyecek ve sürücünün görüşünü engellemeyecek şekilde yüklenmelidir.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Yükleme kuralları neden var?
Aşırı ya da hatalı yüklenmiş bir araç; fren mesafesinin uzamasına, virajlarda devrilmeye, yola yük düşmesine ve yol yapısının zarar görmesine neden olur. Bu yüzden Karayolları Trafik Yönetmeliği araçların boyutlarını, ağırlıklarını ve yüklenme biçimini ayrıntılı kurallara bağlamıştır. Videoda konu beş başlıkta işleniyor.
Gabari nedir?
Videonun 00:21 bölümünde tanımlanan gabari, aracın yüklü veya yüksüz olarak karayolunda kullanılabilmesi için izin verilen azami genişlik, yükseklik ve uzunluk ölçülerini ifade eder. Köprü, tünel ve üst geçitlerin altından güvenle geçebilmek için bu ölçülerin aşılmaması şarttır. Gabariyi aşan yükler ancak özel izin ve tedbirlerle taşınabilir. Azami ölçü ve ağırlık değerleri araç türüne göre değiştiğinden güncel rakamları mevzuattan takip etmelisiniz.
Araçların yüklenmesi kuralları
01:17 ve 02:09 bölümlerinde yükleme sırasında dikkat edilmesi gerekenler anlatılıyor:
- Yük, aracın ruhsatında belirtilen azami yüklü ağırlığı aşmamalıdır.
- Yük dengeli dağıtılmalı, sağlamca bağlanmalı ve seyir sırasında kaymamalıdır.
- Yük düşmemeli, akmamalı, sürüklenmemeli ve toz çıkarmamalıdır; kum, toprak gibi yükler üstü örtülerek taşınmalıdır.
- Sürücünün görüşünü, aracın ışıklarını, yansıtıcılarını ve plakasını kapatmamalıdır.
- Aracın arkasından taşan yüklerin ucu gündüz görülebilir bir işaretle, gece ise ışık veya yansıtıcıyla belirtilmelidir.
- Yükün gürültü çıkarmaması ve çevreye zarar vermemesi sağlanmalıdır.
Kamyon, kamyonet ve römorklarda yolcu taşıma
03:43 bölümünde bu konu ele alınıyor. Kural olarak yük taşımak için imal edilmiş kamyon, kamyonet ve römorkların yük bölümlerinde yolcu taşınamaz. Mevzuat yalnızca belirli hallerde, örneğin yükle ilgili görevlilerin taşınması gibi durumlarda ve güvenlik şartları sağlanarak sınırlı istisnalar tanır. Römork ve yarı römorklarda ise yolcu taşınmaması gerektiğini bilmelisiniz.
Tehlikeli maddelerin taşınması
05:17 bölümünde anlatılan tehlikeli maddeler; patlayıcı, parlayıcı, yanıcı, zehirli, radyoaktif veya çevreye zarar verebilecek maddelerdir. Bu maddeleri taşıyan araçlar özel teknik donanıma ve dışarıdan görülebilen uyarı işaretlerine sahip olmalı, sürücüleri ise gerekli mesleki belgelere sahip olmalıdır. Bu araçların park ve güzergâh seçiminde de ek tedbirler uygulanır.
Sınavda dikkat edilecek ipuçları
Sınavda “gabari nedir?” tanım sorusu ve “yükleme ile ilgili yanlış olan hangisidir?” tarzında kural soruları sık görülür. Işık ve plakayı kapatan yük, üstü açık taşınan tozlu yük ya da kasada yolcu taşıma seçenekleri genellikle yanlış davranışları temsil eder.
Sık yapılan hatalar
- Gabariyi yalnızca yükseklik ölçüsü sanmak
- Arkadan taşan yükü işaretlememek
- Kum veya moloz gibi yükleri üstü açık taşımak
- Ağır yükü kasanın bir tarafına toplayarak aracın dengesini bozmak
Yüklü bir aracın fren mesafesinin uzadığını, virajlarda daha fazla yalpaladığını ve yokuşlarda daha yavaş hızlandığını unutmayın. Yükünüzü yola çıkmadan önce kontrol etmek, mola verdiğinizde bağlantıları yeniden gözden geçirmek hem sizin hem de arkanızdaki sürücülerin güvenliği için önemlidir.